Friday, December 2, 2011

प्रेम आणि वेडेपणा

खूप वर्षापूर्वींची गोष्ट आहे. जगाची उत्पती त्यावेळी झाली नव्हती आणि मानवाने
या जगात आपले पाऊल रोवले नव्हते. त्यावेळी सगळे सद्गुण आणि दुर्गुण इकडे तिकडे
फिरत होते. काय करावे हे न कळल्याने कंटाळले होते.

एक दिवस ते सगळे एकत्र जमून काय करावं याचा विचार करू लागले. त्यांना खूपच
कंटाळा आला होता. इतक्यात 'कल्पकते' ला एक कल्पना सुचली. ती म्हणाली, "आपण
सगळे लपंडाव खेळूया का?" सर्वाना ती कल्पना एकदम आवडली. लगेच वेडा असणारा
'वेडेपणा' ओरडला, "मी आकडे मोजतो". या वेडेपणाच्या मागे लागण्या एवढं कुणी
वेडं नसल्याने सर्वांनी त्याच्या म्हणण्याला मान्यता दिली. 'वेडेपणा' एका
झाडाला रेलून उभा राहिला आणि मोजू लागला,........ एक, दोन, तीन..............

वेडेपणाने आकडे मोजायला सुरुवात करताच सर्व सद्गुण व दुर्गुण लपायला गेले.
'कोमलता' चंद्रकोरीच्या टोकांवर जाऊन बसली. 'देशद्रोह' कचऱ्याच्या ढिगात लपला.
'आपुलकी' नं स्वताला ढगांमध्ये गुंडाळल. 'खोटेपणा' म्हणाला कि 'मी दगडाखाली
लपेन'. पण त्याचं सांगणं खोटंच होतं. प्रत्यक्ष तो एका तळ्याच्या तळाशी लपला.
'वासना' पृथ्वीच्या मध्यभागी लपली. 'लोभ' एका पोत्यात शिरू लागला आणि शेवटी ते
पोतं त्यानं फाडला. वेडेपणा आकडे मोजतच होता...... ७९, ८०, ८१, ८२......

बहुतेक सगळे सद्गुण, दुर्गुण वेगवेगळ्या ठिकाणी लपले होते. अजून 'प्रेम' मात्र
कुठे लपाव याचा निर्णय न घेता आल्याने लपू शकलं नव्हतं. अर्थात आपल्याला याचं
आश्चर्य वाटायला नको. कारण आपल्याला माहित आहे कि, 'प्रेम' लपवता येतचं नाही.
'वेडेपणा' आकडे मोजत होताच... ९५, ९६, ९७.... शेवटी शंभरावा आकडा उच्चारण्याची
वेळ आली तेव्हा घाईघाईने 'प्रेमा' ने एका गुलाबच्या झाडत उडी मारून स्वताला
लपवलं. वेडेपणा ओरडला. "मी येतोय! मी येतोय!"

'वेडेपणा' न सर्वांना शोधायला सुरुवात करताच आधी लगेच त्याच्या पायाशीच त्याला
'आळशीपणा' सापडला. कारण स्वताला लपवण्या एवढा उत्साह आणि शक्ती त्याच्यात
नव्हती. नंतर त्याला चंद्रकोरीवरची 'कोमलता' दिसली. तळ्याच्या तळातून त्याने
'खोटेपणा' ला शोधले. पृथ्वीच्या मध्यभागातून 'वासना' शोधून काढली. एकापाठोपाठ
एक सगळे शोधले, पण त्याला एकाचा शोध लागेना. त्या एकाला शोधता येईना म्हणून
'वेडेपणा' निराश झाला. तेवढ्यात 'मत्सरा' ने, त्याला शोधता येत नाही या
मत्सराने ग्रस्त होऊन त्या 'वेडेपणा' ला म्हटले, "अरे, तुला 'प्रेम' सापडत
नाहीये. ते त्या गुलाबाच्या झुडुपामागे लपलंय". 'वेडेपणा' ने एक लाकडाचा
धारदार ढलपा घेतला आणि गुलाबाच्या झुडुपात तो भोसकला. एकदा..... दोनदा....
अनेकदा. शेवटी एक हृदयद्रावक किंकाळी ऐकू आली तेव्हा तो थांबला. त्या
किंकाळीनंतर आपल्या चेहऱ्यावर हाथ झाकीत 'प्रेम' बाहेर आलं. त्याच्या
बोटांच्या फटीतून रक्त ओघळत होतं. प्रेमाला शोधण्याच्या अधिर्तेमुळे 'वेडेपणा'
ने त्या लाकडी ढलप्यान प्रेमाच्या डोळ्यांवर वर केले होते. वेडेपणा आक्रोश करू
लागला, "अरेरे! मी हे काय केलं? काय केलं मी? मी तुला आंधळा करून टाकलं. आता
मी याची भरपाई कशी करू? तुझे डोळे आता पूर्वीसारखे कसे करू?

प्रेम म्हणाले, "तू काही माझे डोळे परत देऊ शकणार नाहीस. पण तुला जर
माझ्यासाठी काही करायचंच असेल तर तू माझा मार्गदर्शक हो. मला रस्ता दाखव."

तेव्हापासून प्रेम आंधळ झालं आणि वेडेपणा त्याचा नेहमीचा सोबती झाला
 

सांग ना ..

सांग ना ..
समुद्रात तळाशी रंगीबेरंगी मासे
सुखनैव तरंगतात
तसं तुझं असणं माझ्या मनातले
न्याहाळत बसते मी ....
म्हणून ओठांवर नकळतपणे
फुलणारं हसू मात्र
कुणापासून कसं लपवावं
समजेनासे होते कितीदा...
आणि ओठांवरचे हसू
लपवून ठेवावं तर
डोळ्यात तरी ते उमटतेच आणि..
...अशावेळी काय करायचे असतं?
एवढंच नव्हे तर मनात उमटलेला
हा रोमांच त्याचं काही कराव तर ..
गालावर उमटलेल्या
गुलाबी रंगाचा काय रे?...
तुझ्या विरहाच्या गुलाबी काट्याने
घायाळ तरारलेला रक्तबिंदू
त्याची लाली तरी किती अन
सांग ना कशी झाकायची.....
 

आकाशातला एक तारा आपला असावा

*आकाशातला एक तारा आपला असावा,
थकलेले डोळे उघडताच चमकुन दिसावा,
एक छोटे जग प्रत्येका जवळ असावे,
जगाच्या या गर्दित कुणीच एकटे नसावे.....
क्षितीजापलीकडॆ पाहण्याची दॄष्टी असेल,
तर क्षितीज नक्की गाठता यॆत.

आपल्या रक्तातच धमक असॆल,
तर जगंही जिंकता यॆत.

आपले क्षितीज हे आपणच ठरवायचं असतं,
त्याच्या पलीकडे पाहण्याचं धाडस एकदा तरी करायच असतं.

असतॆ आपल्या रक्तात जिद्द व ताकद,
त्या ताकदीला एकदातरी अनुभवायचं असतं
उडत्या पाखरांना परतीची तमा नसावी
नजरेत सदा नवी दिशा असावी
घरट्याचे काय आहे बांधता येईल केव्हा ही
क्षितीजांच्याही पलीकडे झेप घेण्याची जिद्द असावी *
*

गुगल वर शोधताना




गुगल.कॉमवर आपण बर्‍याचवेळा निरनिराळ्याप्रकारची माहिती शोधतो आणि
आपल्याला हव्या असलेल्या माहितीसाठी गुगल.कॉमवर अनेक (हजारो) वेबसाईटची
यादी समोर येते. अशावेळी कुठल्या वेबसाईटवर आपणास अचूक माहिती मिळेल हे



सांगणे कठिण जाते आणि प्रत्येक वेबसाईट उघडून पाहण्याशिवाय पर्याय नसतो.
मग विनाकारण खुप वेळ वाया जातो. अशावेळी गुगलचा कंटाळा येतो.

कधीकधी
गुगल.कॉमचा हाच स्वभाव अनेकांना आवडत नाही. विचारलेल्या माहितीची असंख्य
पाने दाखविल्यावर त्यांना राग येतो. यावेळी गुगल.कॉमला नावे ठेवण्यापेक्षा


आपणच जर आपली माहिती शोधण्याची पद्धत बदलली तर योग्य ती माहिती लवकर
शोधायला गुगल.कॉमला मदत होते आणि परीणामी आपला वेळही वाचतो.

गुगल.कॉमवर माहिती शोधताना कि-बोर्डवरील काही विशिष्ट चिन्हांचा वापर केल्यास गुगलला आपला प्रश्न व्यवस्थित कळतो.




१. आपल्या प्रश्नामध्ये ' + ' चिन्हाचा वापर करावा : समजा गुगल.कॉमवर
आपणास मोबाईलची हिस्ट्री (म्हणजेच मोबाईलचा इतिहास) शोधायचे असल्यास
गुगल.कॉम ' Mobile + History ' असे सर्च केल्यास गुगल.कॉम
हे दोन्ही शब्द असलेलीच पाने समोर दाखवितो.



२. आपल्या प्रश्नामध्ये ' - ' चिन्हाचा वापर करावा : समजा जर आपणास
गुगल.कॉमवर 'sachin' असे शोधायचे असेल. पण येणार्‍या यादीमध्ये 'sachin
tendukar' च्या माहितीची पाने सहाजिकच जास्त असतील.
अशावेळी गुगल.कॉमला खास एखादा शब्द शोधू नकोस असे जर सांगायचे असेल, तर


'sachin -tendukar' असे टाईप करुन सर्च करावे. म्हणजे मग गुगल.कॉम
येणार्‍या उत्तरामध्ये 'tendukar'' हे नाव नसलेल्याच वेबसाईटची यादी
दाखवेल.

३.
आपल्या प्रश्नामध्ये ' ~ ' चिन्हाचा वापर करावा : गुगल.कॉमवर एखादी माहिती
शोधताना येणार्‍या उत्तरामध्ये त्या शब्दाचा समानार्थी शब्द असल्यास ती
पाने देखिल गुगल.कॉम दाखवितो.



४. एखाद्या ठराविक वेबसाईटवर शोधायचे असल्यास : सध्या बर्‍याच
वेबसाईटवर सर्चची सेवा उपलब्ध असते तरीह एखाद्या वेबसाईटवर सर्च करण्याची
सोय उपलब्ध नसल्यास गुगल.कॉमवर त्या वेबसाईटचे नाव आणि
आपणास शोधायची माहिती दिल्यास गुगल.कॉम फक्त त्याच वेबसाईटवर ती माहिती


शोधून उत्तर देतो. उदा. ' site:www.abc.com mobile ' असे दिल्यास गुगल.कॉम
फक्त http://www.abc.com/ वर mobile हा शब्द शोधेल.


५.
एखाद्या शब्दाचा अर्थ शोधायचे असल्यास : आपणास जर फक्त एखाद्या शब्दाचा
अर्थ हवा असल्यास गुगल.कॉम त्या शब्दाच्या आधी ' define: ' असे दिल्यास
गुगल.कॉम त्या शब्दाची माहिती असलेल्याच


वेबसाईटची यादी दाखवितो. उदा. ' define:Computer ' असे शोधल्यास गुगल.कॉम
' Computer ' या शब्दाचा अर्थ सांगणार्‍या वेबसाईटची यादी देईल.

६.
मिळती-जुळती वेबसाईट शोधण्यासाठी : बर्‍याच वेळेस आपणास एखादी वेबसाईट
त्यावरील छान आणि उपयोगी माहितीमूळे आवडते. परंतू त्या वेबसाईट प्रमाणेच
इतरही त्या विषयीच्या आणि त्याच


प्रकारची माहिती असलेल्या वेबसाईट आहेत का? ते शोधण्यासाठी ' related: '
या शब्दाचा उपयोग करावा. उदा. ' related:http://www.xyz. com/ ' असे
शोधल्यास गुगल.कॉम ' http://www.xyz.com/ ' प्रमाणेच माहिती असणार्‍या वेबसाईटची



यादी देईल.

७. जसाच्यातसा शब्ध शोधायचा असल्यास : जर एखादा शब्द
गुगल.कॉमवर जसाच्यातसा शोधायचा असल्यास असल्यास त्या शब्दाच्या पुढे आणि
मागे अवतरण चिन्हाचा (Double Inverted Commas) म्हणजेच
" " याचा वापर करावा. उदा. गुगल.कॉमवर "contact us" असे शोधल्यास ज्या


पानावर हे दोन्ही शब्द एखत्र असतील त्याच पानांची यादी समोर देईल.

८.
आपल्या प्रश्नामध्ये ' * ' चिन्हाचा वापर करावा : गुगल.कॉमवर एखादा शब्द
शोधताना तो शब्द पुर्ण माहित नसल्यास अथवा त्या शब्दाच्या संबंधीत इतरही
शब्द सापडल्यास ती देखिल दाखवावी असे आपणास


जेव्हा हवे असेल तेव्हा ' * ' चिन्हाचा वापर करावा. उदा. गुगल.कॉमवर '
friend* ' असे शोधल्यास friend ह्या शब्दासोबत friends , friendship या
त्याच शब्दाशी संबंधीत शब्दांचा देखिल उत्तरामध्ये विचार करतो.




९. आपल्या प्रश्नामध्ये ' ? ' चिन्हाचा वापर करावा : एखाद्या शब्दाची
पुर्ण स्पेलिंग माहित नसल्यास ' ? ' चिन्हाचा वापर करावा. उदा. ' fri??d '
असे सर्च केल्यास गुगल.कॉम त्या प्रश्नचिन्हाच्या
जागी योग्यती अक्षरे घेवून त्या माहितीची पाने दाखवितो.



१०. आपल्या प्रश्नामध्ये ' AND अथवा OR ' शब्दाचा वापर करावा : एखाद्या
वेळेस जर आपणास दोन शब्दाना मिळून एकत्रिच सर्च करायचे असते त्या वेळी '
AND अथवा OR ' शब्दाचा वापर करावा. उदा. जर गुगल.कॉम मध्ये सर्च


करताना ' Mobile or Books ' सर्च केल्यास गुगल.कॉम ज्या पानावर या दोन्ही
शब्दांपैकी एखादा जरी शब्द असल्यास ती पाने दाखवितो तर या उलट ' AND '
शब्दाचा वापर केल्यास ती दोन्ही शब्द असलेलीच पाने दाखवितो.

Sunday, October 23, 2011

फक्त माझ्या आईसाठी...

फक्त माझ्या आईसाठी...
ही कविता फक्त माझ्या आईसाठी
अग कस सहन केल असशील
मल नऊ महिने घेउन जगण??
तुला रात्रभर जराही झोपू न देता
तुझ्या मांडीवर माझ ते रडण??

आई, आज मला तुझी खूप् आठवण येतेय
कारण आज मी सपशेल हारलोय
म्हणून परत तुझ्या त्या लढवय्या जीवनाची
स्वत:ला आठवण करुन देतोय
माझ्याकडे जे काही आहे ते फक्त
आणि फक्त तुझच आहे...
आत्मा आणि ईश्वर यांचा मेळ म्हणजे आई
हे म्हणतात ते खरच आहे....

मला अजूनही आठवतय
तू मला वीरांची गाथा सांगायचीस
आता वाटतय खरोखर
तोच तू वीर असायचीस

आई तू माझी आजिबात काळजी करु नकोस
आज पडलोय, उद्या उठीन
तूझ्या गोष्टीतल्या त्या वीरासारखा
आणि तू शिकवल्यासारखा फक्त लढीन

तू म्हणायचीस आयुष्यात आधी लढायच
असत आणि मग जिंकायच असत
तू घडविलेला , तुझा हा वीर
तुझी ही शिकवण वाया जाऊ देणार नाही...
 

* **तमसो मा ज्योतीर्गमय।*

शुभंकरोती कल्याणम आरोग्यं धनसंपदा।

शत्रुबुद्धिविनाशाय दीपज्योतिर्नमोऽस्तुते।।

दीप ज्योती: परब्रम्हा दीपज्योतीजनार्दन:।

दीपो हस्तु में पापं दीपज्योतीर्नमोऽस्तुते।।

‘हे दीप ज्योती! तू जगाचे कल्याण, आरोग्य व धनसंपदा आणि वाईट विचारांचा सर्वनाश
करणारी आहेस. मी तुला नमस्कार करतो! हे दीप ज्योती! तू आमच्यासाठी परब्रह्म,
जनार्दन आणि पापे दूर करणारी आहेस. तुला माझा नमस्कार!’

अंधार असलेल्या ठिकाणी प्रकाशाचे आगमन होते तेव्हा अंधार दूर होतो. अंधार दूर
झाल्यानंतर तेथे मांगल्य, शुभ, आरोग्य व धनसंपदा निवास करते. वाईट विचार करत
असलेल्या शत्रुची बुद्धी कुंठीत करण्याचे काम प्रकाश करतो. मनुष्याच्या जीवनात
काम, क्रोध, लोभ, मत्सर, मोह, मद या गोष्टींनी आपले घर पक्के केले आहे.
मनुष्याच्या जीवनात प्रकाश असल्यावर ज्ञानरूपी दिवे प्रकटतात आणि ते सर्व
संकटाना दूर करतात. मनुष्याचे अज्ञान हे त्याच्या पापाचे मुख्य कारण असून
त्याला दूर करण्याचे काम दीपक करतो. आपले जीवन प्रकाशमय करून अंधकारमय अज्ञान
दूर करतो.

आजच्या विज्ञान युगात विद्युत शक्तीने प्रकाश निर्माण केला आहे. त्यामुळे
एखाद्या सुशिक्षित व्यक्तीला दिवा लावून त्याला नमस्कार करणे म्हणजे हास्यास्पद
असल्याचे वाटते. पुराणकाळात विजेचा अभाव असल्यामुळे दिवा प्रज्वलित करून त्याला
स्थिर ठेवण्यासाठी प्रार्थना केली जात असे. कारण दिवा विझून गेला तर चालू
असलेले कार्य मध्येच बंद पडण्याची भीती लोकांना वाटत असे. परंतु, आज त्या
परिस्थितीमध्ये आमुलाग्र बदल झाला आहे. विज्ञानामुळे मानव भौतिक विकासाच्या
शिखरावर जाऊन बसला आहे. म्हणून त्याला दिव्याची प्रशंसा करण्याची गरज वाटत
नाही. उजव्या पायाच्या अंगठ्याने बटण दाबल्याबरोबर प्रकाश पडतो मग दिव्याला
नमस्कार का म्हणून करायचा? असा विचार मनुष्य करू लागला आहे. परंतु, अशी कल्पना
बाळगणे चुकीचे आहे.
 
आपल्या पूर्वजांनी दीपदर्शनाला प्राधान्य दिलेले आहे, त्यामागे कृतज्ञतेची
भावना आहे. विजेच्या या युगात तुपाने भरलेला दिवा लावून त्याला नमस्कार
करण्याचीही तेवढीच आवश्यकता आहे. दिवा अंधाराभोवती तेजाचे वलय निर्माण करतो.
याउलट विजेच्या अधिक प्रकाशामुळे मनुष्याचे डोळे दिपतात. दिवा मानवाला आपल्या
मंद प्रकाशाने आत्मज्योतीचे मार्गदर्शन करतो. त्यामुळे मनुष्य अंतर्मुख बनतो.
तर विजेचा प्रकाश बाह्य विश्वाला प्रकाशित करून मानवाला बहिर्मुख बनवून
त्याच्या अशांतीचे कारण सांगतो. एक दिवा हजारो दिव्यांना प्रकाशित करू शकतो. एक
विजेचा दिवा दुसर्‍या विजेच्या दिव्याला प्रज्वलित करू शकत नाही. म्हणून ‍दिवा
आणि त्याच्या ज्योतीचे विशेष महत्त्व आहे.

आपण स्वत: प्रकाशित होऊन दुसर्‍यालाही प्रकाश देण्याची प्रेरणा मनुष्‍याने
दिव्यापासून घ्यावी. त्याने जगाला अज्ञानापासून दूर ठेवण्यासाठी आणि दैवी
विचारांचा प्रचारासाठी सदैव प्रयत्नशील राहणे आवश्यक आहे. अखंड दिव्याप्रमाणे
प्रभू कार्यात मग्न राहावे. सूर्यास्तानंतर पडणार्‍या अंधारापासून पृथ्वीला
कोणीही वाचवू शकत नाही. सूर्याची जागाही कोणीच घेऊ शकत नाही. सूर्याप्रमाणे
नेहमी जळत राहून सर्वांना प्रकाश देण्याचे काम कोणीच करू शकणार नाही.



अंधार दूर करणार्‍या दोन रूपयाच्या पणतीच्या दिव्याला मी का नमस्कार करू नये?
जो दिवा मला अंधारात धडकण्यापासून वाचवतो, जीवनाचा रस्ता दाखवितो, त्याला मी
नमस्कार करू नये? तो लहानसा दिवाही मला प्रेरणा देतो.त्याचे मूल्य दोन रूपये
असले तरीही हिम्मत आणि प्रकाश देण्याची प्रेरणा त्याच्याजवळ आहे. मला प्रेरणा
देणार्‍या या दिव्याला मी जर नमस्कार केला नाही तर माझ्यासारखा कृतघ्न दुसरा
कोणीच नसेल? म्हणूनच उपनिषदात ऋषींनी देवांची प्रार्थना करताना म्हटले आहे की,

‘असतो मा सत् गमय। तमसो मा ज्योतीर्गमय।

मृत्योर्माऽमृतं गमय।।’

असी ही दिवाळी....!

*दिन दिन दिवाळी.....*

* *

*असी ही दिवाळी *

*दसरा झाला की पाठोपाठ*

* हजेरी लावते ही दिवाळी*

*आनंदाची मुक्तहस्तपणे*

* उधळण* *करते ही दिवाळी*

*आप्तजणांच्या गाठीभेटी*

* घडवून आणते ही दिवाळी*

*सर्वाना एकत्र जमवून*

* प्रेम वाढवते ही दिवाळी*

*ईवल्या ईवल्या पणत्यांनी*

* उजळून टाकते ही दिवाळी*

*सुंदर सुंदर आकाशदिव्यानी*

* प्रकाशमय करते ही दिवाळी*

*लहानांसाठी मजाच मजा*

* घेऊन येते ही दिवाळी*

*खमंग फराळाचा आस्वाद*

* घ्यायला देते ही दिवाळी*

*भेटवस्तू आणि भेटकार्डांची*

* देवाणघेवाण घडवते ही दिवाळी*

*अशी सर्वांचा आनंद*

* द्विगुणीत करते ही दिवाळी*

*तेव्हा माझ्याकडून सुद्धा सर्वांना*

* आनंदी दिवाळी*

* **तमसो मा ज्योतीर्गमय।*

शुभ दीपावली.... नवल शिंदे, आकार आटर्स् अँन्ड क्रिएशन, अकलूज.